اثربخشی آموزش راهبردهای کمک‌خواهی بر انگیزش بیرونی، انگیزش درونی، و بی‌انگیزگی تحصیلی دانش‌آموزان
Subject Areas :
1 - گروه آموزش روان شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
Keywords: انگیزش بیرونی, انگیزش درونی, بی‌انگیزگی تحصیلی, راهبردهای کمک‌خواهی,
Abstract :
این پژوهش، با هدف تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای کمک‌خواهی بر انگیزش بیرونی، انگیزش درونی، و بی‌انگیزگی تحصیلی دانش‌آموزان دورۀ متوسطه انجام شد. روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیشآزمون ـ پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان پسر پایه نهم دبیرستان‌های شهرستان مهرستان در سال تحصیلی1404-1403 بود. در این راستا، نمونه‌ای به حجم 40 نفر از دانش‌آموزان به صورت هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 20 نفره آزمایش و کنترل جای‌گذاری شدند. برای اندازه‌گیری متغیرهای پژوهش از مقیاس انگیزش تحصیلي (AMS) استفاده شد. گروه آزمایش در 12 جلسه تحت مداخله آموزش راهبردهای کمک‌خواهی قرار گرفت و پس از آن، از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره انجام شد. نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیشآزمون، بین میانگین پس‌آزمون‌های دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (05/0P<) و در گروه آزمایش، میانگین انگیزش درونی و بیرونی افزایش و بی‌انگیزگی تحصیلی کاهش یافته بود. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که این مداخله آموزشی در انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان تأثیر قابل توجهی دارد و می‌تواند مورد استفاده معلمان و مربیان مدارس قرار گیرد.
References:
آقاپور، مهدی؛ ابوالمعالی الحسینی، خدیجه؛ و اصغرنژاد، فرید؛ علی اصغر (1397). مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای مقابله با استرس و راهبردهای کمک‌خواهی بر سازگاری تحصیلی. پژوهش در نظام‌های آموزشی، (42)12، 39-58. https://doi.org/10.22034-/jiera.2018.78683.
بنیادی، محسن؛ منظری توکلی، علیرضا؛ زین‌الدینی میمند، زهرا؛ و سلطانی، امان‌اله (1404). طراحی و بررسی اثربخشی بستة آموزشي تئوری انتخاب بر روی انگیزش و امید تحصیلی دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه: مطالعه موردی شهر کرمان. مجله شناخت، رفتار، یادگیری، (2)2، 14-1.https://doi.org/10.61838/jcbl.2.2.16 .
بیرامی، ناصر (1395). مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی انگیزش و راهبردهای کمک‌خواهی در بهبود نشانه‌های استرس تحصیلی، عملکرد و انگیزش تحصیلی با تعدیلگری سبک‌های اسنادی در دانش‌آموزان. پایان‌نامه دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه تبریز. https://elmnet.ir/doc/10959514-71281.
بهرامیان، سیده فاطمه و شیخ‌الاسلامی، راضیه (1403). اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر بهزیستی تحصیلی و کمک‌طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان. راهبردهای شناختی در یادگیری، (22)12، 49-35. https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2024-.27802.2581
پیرانی، عارف؛ یاراحمدی، یحیی؛ احمدیان، حمزه؛ و پیرانی، ذبیح (1397). مدل ساختاری درگیری تحصیلی براساس اهداف پیشرفت و خودتنظیمی با میانجی‌گری انگیزش تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر ایلام. نوآوری‌های آموزشی، (3)17، 172-149.https://doi.org/10.52547/jcoc.12.3.71 .
حبیبی‌کلیبر، رامین (1391). اثربخشی آموزش راهبرد خودتنظیمی کمک‌خواهی بر مؤلفه‌های حل مسئله ریاضی دانش‌آموزان با توجه به اثرات جنسیت و اهداف پیشرفت. رساله دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه تبریز. https://elmnet.ir/doc/10544284-46693
حسینی، سیدجواد؛ مکتبی، غلامحسین؛ شهنی‌ییلاق، منیجه؛ و امیدیان، مرتضی (1403). مقایسة تأثیر آموزش انگیزش تحصیلی و راهبردهای کمک‌خواهی بر ثبات قدم دانش‌آموزان دورۀ متوسطه اوّل. روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، (3)13، 30-40. https://doi.org-/10.22098/jsp.2024.15539.5910..
رجایی، اعظم؛ نادی، محمدعلی؛ و منشئی، غلامرضا (1401). بررسی اثربخشی بسته آموزشی انگیزشی ـ دلبستگی به مدرسه بر پرخاشگری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایه دهم. راهبردهای شناختی در یادگیری، (19)10، 81-61. https://doi.org/10-.22084/j.psychogy.2022.24000.2296
صالحی‌نیا، حمید؛ رضایی، فاطمه؛ کریمی، علی؛ مزیدی مرادی؛ افروز، خضری؛ روژان و شهابی‌نیا، زهرا (1403). بررسی وضعیت انگیزه تحصیلی و رابطه آن با فرسودگی تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی جهرم. مجله علوم‌پزشکی پارس، (4)22، 71-60..https://doi.org/-10.22034/pjms.2025.2049502.1185.
صداقت، زینب؛ حاجی‌یخچالی، علیرضا؛ شهنی‌ییلاق، منیجه، و مکتبی، غلامحسین (1395). آزﻣﻮن و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﺪل راﺑﻄﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺪفﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ و دوﺳﺘﯽ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﮑﺮد رﯾﺎﺿﯽ ﺑﺎ ﻣﯿﺎﻧﺠﯿﮕﺮي اﻧﻮاع ﮐﻤﮏﻃﻠﺒﯽ در داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ ﻣﺪارس اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎي درﺧﺸﺎن و ﻋﺎدي دوره ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ اول ﺷﻬﺮ اﻫﻮاز. مجلۀ روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، (25)7، 66-45. https://doi.org-./10.30495/jpmm.2016.2098
عالی‌پور، کبری؛ عباسی، محمد؛ قدم‌پور، عزت‌اله (1403). امکان‌سنجی بستة آموزشی کیفیت زندگی در مدرسه بر انگیزش‌تحصیلی و تعلق به مدرسه، رویش روان‌شناسـی، (3)۱۳، 45-۵۴.
.http://frooyesh.ir/article-1-4957-fa.html
غلامرضائی، ندا؛ خلعتبری، جواد؛ و تویرسیاری، عفت (1404). اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت به والدین بر میزان استرس، سلامت روان، و انگیزه تحصیلی در فرزندان آنها، رویش روان شناسی، (2)۱۴، ۱۵۴-۱۴۵.http://frooyesh.ir/article-1-5809-fa.html
کابینی‌مقدم، سلیمان؛ انتصار فومنی، غلامحسین؛ حجازی، مسعود؛ و اسدزاده، حسن (1398). مقایسه تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و کمک‌خواهی در افزایش اشتیاق و سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان اهمال‌کار. راهبردهای شناختی در یادگیری، (13)7، 191-212. https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2019.18327.1910.
لهراب گله، محمد؛ شریفی، طیبه؛ غضنفری، احمد (1402). نقش میانجی انگیزش تحصیلی در رابطه بین خوش‌بینی و اشتیاق تحصیلی در دانش‌آموزان، رویش روانشناسی، (12)۱۲، ۱۲۷-۱۳۶.http://frooyesh.ir/article-1-5131-fa.html .
محمدعلی، سمیرا؛ معنوی‌پور، داود؛ و صداقتی‌فرد، مجتبی (1399). ساخت ویژگی‌های روان‌سنجی نسخة دانشجویی مقیاس انگیزش تحصیلی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، (4)14، 434-415.https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20084331.1399.14.4.4.8 .
نازیاب، کیانا؛ فتح‌آبادی، جلیل؛ و ابراهیمی، سارا (1403). رابطه سبک‌های یادگیری و انگیزش تحصیلی با درگیری تحصیلی در بستر آموزش آنلاین. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، (2)13، 203-185. .https://doi.org/10.48310/pma.2024.11812.3504
هاشمی نصرت‌آباد، تورج؛ بیرامی، منصور؛ واحدی، شهرام؛ و بیرامی، ناصر (1396). اثربخشی آموزش راهبردهای کمک‌خواهی در بهبود نشانه‌های استرس تحصیلی، عملکرد و انگیزش تحصیلی با تعدیلگری سبک‌های اسنادی در دانش‌آموزان. راهبردهای شناختی در یادگیری، (8)5، 158-139.https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2017.11482.1423.
همتی، نگین؛ نوشادی، ناصر؛ و نیکدل، فریبرز (1397). ارائة مدل ساختاري اهداف پيشرفت و انگيزش تحصيلی با مشغوليت تحصيلی: ميانجی‌گري هيجان‌هاي پيشرفت.، مجلۀ مطالعات آموزشی و یادگیری، (2)10، 53-33.https://doi.org/10.22099/jsli.2019. 23157- 2058.
Bano, S., & Riaz, M. N. (2023). Moderating role of academic motivation and entitlement between motives of students and academic achievement among university students. The Journal of the Pakistan Medical Association, 73(4), 759-762. https://doi.org/10.47391/jpma.01016.
Chen, A., Xiang, M., Zhou, J., Jia, J., Shang, J., Li, X., ... & Fan, Y. (2025). Unpacking help-seeking process through multimodal learning analytics: A comparative study of ChatGPT vs Human expert. Computers & Education, 226, 105-198.https://doi.org/10.1016/j.compedu.2024.105198.
Cheng, R. (2025). Examining the Impact of Online Help-Seeking Strategies on Promoting EFL learners’ Self-Regulated and Collaborative Learning Skills, Language Learning Outcomes, and Perceptions in CALL Environments. Journal of Educational Computing Research, 63(1), 202-235. https://doi.org/10.1177/07356331241301226.
Dadandı, İ., & Yazıcı, H. (2024). Cognitive Ability or Motivation, or Both: An Integrative Path Analysis of the Interplay Between Two Key Factors in Academic Achievement. British Educational Research Journal, 50(5), 2342-2362. https://doi.org/10.1002/berj.4027.
Dai, Y., Lin, Z., & Liu, A. (2024). Facilitating Students’ Adaptive Help-seeking and Peer Interactions through an Analytics-enhanced Forum in Engineering Design Education. Procedia CIRP, 128, 292-297. https://doi.org/10.1016/j.procir.2024.06.024.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1980). Self-determination Theory: When Mind Mediates Behavior. The Journal of Mind and Behavior, 1(1), 33-43. http://www.jstor.org/stable/43852807.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination inhuman behavior. New York: Plenum Press. https://link.springer.com-/book/10.1007/978-1-4899-2271-7.
Eker, S., & Yildizli, H. (2025). The Effect of Perceived Parental Academic Involvement on Achievement: The Mediating Role of Academic Motivation. Psychology in the Schools. https://doi.org/10.1002/pits.70036.
Elfeky, A. I. M., & Elbyaly, M. Y. H. (2023). The effectiveness of virtual classrooms in developing academic motivation across gender groups. Annals of Forest Research, 66(1), 2005-2020. https://doi.org/10. 1122/-2167696820901626.
Federici, R. A., Skaalvik, E. M., & Tangen, T. N. (2015). Students’ perceptions of the goal structure in mathematics classrooms: Relations with goal orientations, mathematics anxiety, and help-seeking behavior. International Education Studies, 8(3), 146-158. http://dx.doi.org/10.5539/-ies.v8n3p146.
Jiang, X., & Yu, Z. (2025). Exploring the impact of learner-and peer-help seeking strategies on cognitive load reduction and self-regulated learning skills enhancement. Interactive Learning Environments, 1-20. https://doi.-org/10.1080/10494820.2025.2457352.
Karabenick, S. A. (2011). Classroom and technologysupported help seeking: The need for converging research paradigms. Learning and Instruction, 21(2), 290-296.https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2010.07.007.
Kuo, Y. C., Chen, Y. Y., & Chiu, Y. L. (2023). Online Academic Help-seeking of Medical Students: the Role of Learning Motivation. Journal of Medical Education, 27(2), 105-113. https://doi.org/10.6145/jme.202306_27-(2).0002.
Li, L., Peng, Z., Lu, L., Liao, L., & Li, H. (2020). Peer relationships, self-efficacy, academic motivation, and mathematics achievement in Zhuang adolescents: A moderated mediation model. Children and Youth Services Review, 118, 105358. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.105358.
Mochiyama, F. (2025). Exploring motivation internalization in STEAM education through the lens of self-determination theory, Master's thesis, University of Oulu. https://urn.fi/URN:NBN:fi:oulu-202506184750.
Nawa, N. E., & Yamagishi, N. (2021). Enhanced academic motivation in university students following a 2-week online gratitude journal intervention. BMC Psychology, 9(71), 1-16. https://doi.org/10.1186/s-40359-021-%0900559-w.
Newman, R. S. (2006). Students' Adaptive and Nonadaptive Help Seeking in the Classroom: Implications for the Context of Peer Harassment. In S. A. Karabenick & R. S. Newman (Eds.), Help seeking in academic setting: Goals, groups, and contexts (pp. 225-258). Lawrence Erlbaum Associates Publishers. https://awspntest.apa.org/record/2006-03631-009.
Norder, W., de Boer, A., & Minnaert, A. (2025). Peer relations and motivation in special secondary education: Experiences of adolescents with social, emotional and behavioural difficulties. British Journal of Educational Psychology, 95(4),1176-1194. https://doi.org/10.1111/bjep.12773.
Quratulain, Y., Najma, R., & Muhammad Akhtar, K. (2025). Investigating The Impact of Motivational Theories On Students’ Academic Performances. Social Science Review Archives, 3(2), 1617-1623. https://doi.org/10.70670/sra.v3i2.784.
Ruihua, L., Che Hassan, N., & Saharuddin, N. (2025). Understanding academic help-seeking among first-generation college students: a pheno-menological approach. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-024-04165-0.
Ruos, D., Em, S., Bamrungsin, P., & Khampirat, B. (2025). The impact of instructional behaviors on learning motivation via subjective task value in high school students in Cambodia. Scientific Reports, 15(1), 17344..https-://doi.org/10.1038/s41598-025-02147-z.
Ryan, A. M., Gheen, M. H., & Midgley, C. (1998). Why do some students avoid asking for help? An examination of the interplay among students' academic efficacy, teachers' social-emotional role, and the classroom goal structure. Journal of Educational Psychology, 90(3), 528. https://psy-cnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0663.90.3.528.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and Extrinsic Motivations: Classic Definitions and New Directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54-67. https://doi.org/https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020.
Schulz, A., & Voermanek, J. (2025). How do help-seeking and help-abuse affect learning achievement in an interactive learning environment?. Computers and Education Open, 8, 100247. https://doi.org/-10.1016/j.caeo.2025.100247.
Shafiei Sani, S., Mahoor, H., & Yamini, M. (2024). The Impact of Help-Seeking Training and Self-Compassion Training on Academic Achievement Motivation. Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies, 5(2), 68-74. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.5.2.8.
Sithaldeen, R., August, L., Phetlhu, O., & Kokolo, B. (2025). Fostering College Students’ Sense of Belonging by Building Help‐Seeking Behaviors in an Academic Recovery Program. New Directions for Higher Education, 2025(209), 9-14. https://doi.org/10.1002/he.20527.
Vallerand, R. J., Pelletier, L. G., Blais, M. R., Brière, N. M., Senecal, C., & Vallieres, E. F. (1992). The Academic Motivation Scale: A measure of intrinsic, extrinsic, and amotivation in education. Educational and Psychological Measurement, 52(4), 1003-1017. https://psycnet.apa.org-/doi/10.1177/0013164492052004025.
Wole, F. T., Negasi, R. D., & Abebe, A. S. (2025). Academic help seeking behavior as a mediator of the relationship between social skill and mathematics achievement among primary school students. Scientific Reports, 15(1), 19533. https://doi.org/10.1038/s41598-025-99014-8.
Zimmerman, B. J. (2008). Investigating self-regulation and motivation: Historical background, methodological developments, and future prospects. American Educational Research Journal, 45(1), 166-183.https://doi.org/10.3102/0002831207312909.
آقاپور، مهدی؛ ابوالمعالی الحسینی، خدیجه؛ و اصغرنژاد، فرید؛ علی اصغر (1397). مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای مقابله با استرس و راهبردهای کمک‌خواهی بر سازگاری تحصیلی. پژوهش در نظام‌های آموزشی، (42)12، 39-58. https://doi.org/10.22034-/jiera.2018.78683.
بنیادی، محسن؛ منظری توکلی، علیرضا؛ زین‌الدینی میمند، زهرا؛ و سلطانی، امان‌اله (1404). طراحی و بررسی اثربخشی بستة آموزشي تئوری انتخاب بر روی انگیزش و امید تحصیلی دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه: مطالعه موردی شهر کرمان. مجله شناخت، رفتار، یادگیری، (2)2، 14-1.https://doi.org/10.61838/jcbl.2.2.16 .
بیرامی، ناصر (1395). مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی انگیزش و راهبردهای کمک‌خواهی در بهبود نشانه‌های استرس تحصیلی، عملکرد و انگیزش تحصیلی با تعدیلگری سبک‌های اسنادی در دانش‌آموزان. پایان‌نامه دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه تبریز. https://elmnet.ir/doc/10959514-71281.
بهرامیان، سیده فاطمه و شیخ‌الاسلامی، راضیه (1403). اثربخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر بهزیستی تحصیلی و کمک‌طلبی تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان. راهبردهای شناختی در یادگیری، (22)12، 49-35. https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2024-.27802.2581
پیرانی، عارف؛ یاراحمدی، یحیی؛ احمدیان، حمزه؛ و پیرانی، ذبیح (1397). مدل ساختاری درگیری تحصیلی براساس اهداف پیشرفت و خودتنظیمی با میانجی‌گری انگیزش تحصیلی در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر ایلام. نوآوری‌های آموزشی، (3)17، 172-149.https://doi.org/10.52547/jcoc.12.3.71 .
حبیبی‌کلیبر، رامین (1391). اثربخشی آموزش راهبرد خودتنظیمی کمک‌خواهی بر مؤلفه‌های حل مسئله ریاضی دانش‌آموزان با توجه به اثرات جنسیت و اهداف پیشرفت. رساله دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه تبریز. https://elmnet.ir/doc/10544284-46693
حسینی، سیدجواد؛ مکتبی، غلامحسین؛ شهنی‌ییلاق، منیجه؛ و امیدیان، مرتضی (1403). مقایسة تأثیر آموزش انگیزش تحصیلی و راهبردهای کمک‌خواهی بر ثبات قدم دانش‌آموزان دورۀ متوسطه اوّل. روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، (3)13، 30-40. https://doi.org-/10.22098/jsp.2024.15539.5910..
رجایی، اعظم؛ نادی، محمدعلی؛ و منشئی، غلامرضا (1401). بررسی اثربخشی بسته آموزشی انگیزشی ـ دلبستگی به مدرسه بر پرخاشگری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر پایه دهم. راهبردهای شناختی در یادگیری، (19)10، 81-61. https://doi.org/10-.22084/j.psychogy.2022.24000.2296
صالحی‌نیا، حمید؛ رضایی، فاطمه؛ کریمی، علی؛ مزیدی مرادی؛ افروز، خضری؛ روژان و شهابی‌نیا، زهرا (1403). بررسی وضعیت انگیزه تحصیلی و رابطه آن با فرسودگی تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی جهرم. مجله علوم‌پزشکی پارس، (4)22، 71-60..https://doi.org/-10.22034/pjms.2025.2049502.1185.
صداقت، زینب؛ حاجی‌یخچالی، علیرضا؛ شهنی‌ییلاق، منیجه، و مکتبی، غلامحسین (1395). آزﻣﻮن و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﺪل راﺑﻄﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺪفﻫﺎي ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ و دوﺳﺘﯽ ﺑﺎ ﻋﻤﻠﮑﺮد رﯾﺎﺿﯽ ﺑﺎ ﻣﯿﺎﻧﺠﯿﮕﺮي اﻧﻮاع ﮐﻤﮏﻃﻠﺒﯽ در داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ ﻣﺪارس اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎي درﺧﺸﺎن و ﻋﺎدي دوره ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ اول ﺷﻬﺮ اﻫﻮاز. مجلۀ روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، (25)7، 66-45. https://doi.org-./10.30495/jpmm.2016.2098
عالی‌پور، کبری؛ عباسی، محمد؛ قدم‌پور، عزت‌اله (1403). امکان‌سنجی بستة آموزشی کیفیت زندگی در مدرسه بر انگیزش‌تحصیلی و تعلق به مدرسه، رویش روان‌شناسـی، (3)۱۳، 45-۵۴.
.http://frooyesh.ir/article-1-4957-fa.html
غلامرضائی، ندا؛ خلعتبری، جواد؛ و تویرسیاری، عفت (1404). اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت به والدین بر میزان استرس، سلامت روان، و انگیزه تحصیلی در فرزندان آنها، رویش روان شناسی، (2)۱۴، ۱۵۴-۱۴۵.http://frooyesh.ir/article-1-5809-fa.html
کابینی‌مقدم، سلیمان؛ انتصار فومنی، غلامحسین؛ حجازی، مسعود؛ و اسدزاده، حسن (1398). مقایسه تأثیر آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و کمک‌خواهی در افزایش اشتیاق و سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان اهمال‌کار. راهبردهای شناختی در یادگیری، (13)7، 191-212. https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2019.18327.1910.
لهراب گله، محمد؛ شریفی، طیبه؛ غضنفری، احمد (1402). نقش میانجی انگیزش تحصیلی در رابطه بین خوش‌بینی و اشتیاق تحصیلی در دانش‌آموزان، رویش روانشناسی، (12)۱۲، ۱۲۷-۱۳۶.http://frooyesh.ir/article-1-5131-fa.html .
محمدعلی، سمیرا؛ معنوی‌پور، داود؛ و صداقتی‌فرد، مجتبی (1399). ساخت ویژگی‌های روان‌سنجی نسخة دانشجویی مقیاس انگیزش تحصیلی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، (4)14، 434-415.https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20084331.1399.14.4.4.8 .
نازیاب، کیانا؛ فتح‌آبادی، جلیل؛ و ابراهیمی، سارا (1403). رابطه سبک‌های یادگیری و انگیزش تحصیلی با درگیری تحصیلی در بستر آموزش آنلاین. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، (2)13، 203-185. .https://doi.org/10.48310/pma.2024.11812.3504
هاشمی نصرت‌آباد، تورج؛ بیرامی، منصور؛ واحدی، شهرام؛ و بیرامی، ناصر (1396). اثربخشی آموزش راهبردهای کمک‌خواهی در بهبود نشانه‌های استرس تحصیلی، عملکرد و انگیزش تحصیلی با تعدیلگری سبک‌های اسنادی در دانش‌آموزان. راهبردهای شناختی در یادگیری، (8)5، 158-139.https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2017.11482.1423.
همتی، نگین؛ نوشادی، ناصر؛ و نیکدل، فریبرز (1397). ارائة مدل ساختاري اهداف پيشرفت و انگيزش تحصيلی با مشغوليت تحصيلی: ميانجی‌گري هيجان‌هاي پيشرفت.، مجلۀ مطالعات آموزشی و یادگیری، (2)10، 53-33.https://doi.org/10.22099/jsli.2019. 23157- 2058.
Bano, S., & Riaz, M. N. (2023). Moderating role of academic motivation and entitlement between motives of students and academic achievement among university students. The Journal of the Pakistan Medical Association, 73(4), 759-762. https://doi.org/10.47391/jpma.01016.
Chen, A., Xiang, M., Zhou, J., Jia, J., Shang, J., Li, X., ... & Fan, Y. (2025). Unpacking help-seeking process through multimodal learning analytics: A comparative study of ChatGPT vs Human expert. Computers & Education, 226, 105-198.https://doi.org/10.1016/j.compedu.2024.105198.
Cheng, R. (2025). Examining the Impact of Online Help-Seeking Strategies on Promoting EFL learners’ Self-Regulated and Collaborative Learning Skills, Language Learning Outcomes, and Perceptions in CALL Environments. Journal of Educational Computing Research, 63(1), 202-235. https://doi.org/10.1177/07356331241301226.
Dadandı, İ., & Yazıcı, H. (2024). Cognitive Ability or Motivation, or Both: An Integrative Path Analysis of the Interplay Between Two Key Factors in Academic Achievement. British Educational Research Journal, 50(5), 2342-2362. https://doi.org/10.1002/berj.4027.
Dai, Y., Lin, Z., & Liu, A. (2024). Facilitating Students’ Adaptive Help-seeking and Peer Interactions through an Analytics-enhanced Forum in Engineering Design Education. Procedia CIRP, 128, 292-297. https://doi.org/10.1016/j.procir.2024.06.024.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1980). Self-determination Theory: When Mind Mediates Behavior. The Journal of Mind and Behavior, 1(1), 33-43. http://www.jstor.org/stable/43852807.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination inhuman behavior. New York: Plenum Press. https://link.springer.com-/book/10.1007/978-1-4899-2271-7.
Eker, S., & Yildizli, H. (2025). The Effect of Perceived Parental Academic Involvement on Achievement: The Mediating Role of Academic Motivation. Psychology in the Schools. https://doi.org/10.1002/pits.70036.
Elfeky, A. I. M., & Elbyaly, M. Y. H. (2023). The effectiveness of virtual classrooms in developing academic motivation across gender groups. Annals of Forest Research, 66(1), 2005-2020. https://doi.org/10. 1122/-2167696820901626.
Federici, R. A., Skaalvik, E. M., & Tangen, T. N. (2015). Students’ perceptions of the goal structure in mathematics classrooms: Relations with goal orientations, mathematics anxiety, and help-seeking behavior. International Education Studies, 8(3), 146-158. http://dx.doi.org/10.5539/-ies.v8n3p146.
Jiang, X., & Yu, Z. (2025). Exploring the impact of learner-and peer-help seeking strategies on cognitive load reduction and self-regulated learning skills enhancement. Interactive Learning Environments, 1-20. https://doi.-org/10.1080/10494820.2025.2457352.
Karabenick, S. A. (2011). Classroom and technologysupported help seeking: The need for converging research paradigms. Learning and Instruction, 21(2), 290-296.https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2010.07.007.
Kuo, Y. C., Chen, Y. Y., & Chiu, Y. L. (2023). Online Academic Help-seeking of Medical Students: the Role of Learning Motivation. Journal of Medical Education, 27(2), 105-113. https://doi.org/10.6145/jme.202306_27-(2).0002.
Li, L., Peng, Z., Lu, L., Liao, L., & Li, H. (2020). Peer relationships, self-efficacy, academic motivation, and mathematics achievement in Zhuang adolescents: A moderated mediation model. Children and Youth Services Review, 118, 105358. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.105358.
Mochiyama, F. (2025). Exploring motivation internalization in STEAM education through the lens of self-determination theory, Master's thesis, University of Oulu. https://urn.fi/URN:NBN:fi:oulu-202506184750.
Nawa, N. E., & Yamagishi, N. (2021). Enhanced academic motivation in university students following a 2-week online gratitude journal intervention. BMC Psychology, 9(71), 1-16. https://doi.org/10.1186/s-40359-021-%0900559-w.
Newman, R. S. (2006). Students' Adaptive and Nonadaptive Help Seeking in the Classroom: Implications for the Context of Peer Harassment. In S. A. Karabenick & R. S. Newman (Eds.), Help seeking in academic setting: Goals, groups, and contexts (pp. 225-258). Lawrence Erlbaum Associates Publishers. https://awspntest.apa.org/record/2006-03631-009.
Norder, W., de Boer, A., & Minnaert, A. (2025). Peer relations and motivation in special secondary education: Experiences of adolescents with social, emotional and behavioural difficulties. British Journal of Educational Psychology, 95(4),1176-1194. https://doi.org/10.1111/bjep.12773.
Quratulain, Y., Najma, R., & Muhammad Akhtar, K. (2025). Investigating The Impact of Motivational Theories On Students’ Academic Performances. Social Science Review Archives, 3(2), 1617-1623. https://doi.org/10.70670/sra.v3i2.784.
Ruihua, L., Che Hassan, N., & Saharuddin, N. (2025). Understanding academic help-seeking among first-generation college students: a pheno-menological approach. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-024-04165-0.
Ruos, D., Em, S., Bamrungsin, P., & Khampirat, B. (2025). The impact of instructional behaviors on learning motivation via subjective task value in high school students in Cambodia. Scientific Reports, 15(1), 17344..https-://doi.org/10.1038/s41598-025-02147-z.
Ryan, A. M., Gheen, M. H., & Midgley, C. (1998). Why do some students avoid asking for help? An examination of the interplay among students' academic efficacy, teachers' social-emotional role, and the classroom goal structure. Journal of Educational Psychology, 90(3), 528. https://psy-cnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0663.90.3.528.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and Extrinsic Motivations: Classic Definitions and New Directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54-67. https://doi.org/https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020.
Schulz, A., & Voermanek, J. (2025). How do help-seeking and help-abuse affect learning achievement in an interactive learning environment?. Computers and Education Open, 8, 100247. https://doi.org/-10.1016/j.caeo.2025.100247.
Shafiei Sani, S., Mahoor, H., & Yamini, M. (2024). The Impact of Help-Seeking Training and Self-Compassion Training on Academic Achievement Motivation. Journal of Adolescent and Youth Psychological Studies, 5(2), 68-74. https://doi.org/10.61838/kman.jayps.5.2.8.
Sithaldeen, R., August, L., Phetlhu, O., & Kokolo, B. (2025). Fostering College Students’ Sense of Belonging by Building Help‐Seeking Behaviors in an Academic Recovery Program. New Directions for Higher Education, 2025(209), 9-14. https://doi.org/10.1002/he.20527.
Vallerand, R. J., Pelletier, L. G., Blais, M. R., Brière, N. M., Senecal, C., & Vallieres, E. F. (1992). The Academic Motivation Scale: A measure of intrinsic, extrinsic, and amotivation in education. Educational and Psychological Measurement, 52(4), 1003-1017. https://psycnet.apa.org-/doi/10.1177/0013164492052004025.
Wole, F. T., Negasi, R. D., & Abebe, A. S. (2025). Academic help seeking behavior as a mediator of the relationship between social skill and mathematics achievement among primary school students. Scientific Reports, 15(1), 19533. https://doi.org/10.1038/s41598-025-99014-8.
Zimmerman, B. J. (2008). Investigating self-regulation and motivation: Historical background, methodological developments, and future prospects. American Educational Research Journal, 45(1), 166-183.https://doi.org/10.3102/0002831207312909.